Stan BRD


 

Nowa strona 1

Nowa strona 1

Nowa strona 2

Nowa strona 3

Nowa strona 4

 

 

 

 

 

 

Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w 2004 r.

Materiał opracowany na podstawie danych
Wydziału Analiz Przestępczości Biura Taktyki Zwalczania Przestępczości
Komendy Głównej Policji

Przejdź do:

1. Liczba wypadków w 2004 r.
2. Rytm wypadków drogowych w 2004 r.
3. Miejsca powstawania wypadków drogowych
4. Rodzaje wypadków
5. Sprawcy wypadków drogowych
6. Wypadki z powodu niesprawności technicznej pojazdu
7. Nietrzeźwi sprawcy wypadków drogowych

1.      Liczba wypadków w 2004 r.

W 2004 r. zaistniało 51 069 wypadków drogowych,  w  których zginęło 5 712 osób, a 64 661 zostały ranne. W porównaniu do analogicznego okresu roku 2003 jest to:

-  mniej wypadków o 9,     tj. o -0,02%,

-  więcej zabitych o 72,     tj. o +1,3%,

-  więcej rannych o 761,     tj. o +1,2 %.

 

Poniższa tabela przedstawia liczby wypadków drogowych oraz ich skutki w poszczególnych województwach w 2004 r  w porównaniu z 2003 r.

Województwo

Wypadki

Zabici

Ranni

2004

2003

Wzrost/

spadek

2004

2003

Wzrost/

spadek

2004

2003

Wzrost/

spadek

Dolnośląskie

2 987

2 960

+27

371

374

-3

3 686

3 544

+142

Kujawsko-pomorskie

2 396

2 495

-99

299

290

+9

3 016

3 123

-107

Lubelskie

2 586

2 644

-58

358

336

+22

3 287

3 372

-85

Lubuskie

847

788

+59

168

180

-12

1 209

1 055

+154

Łódzkie

4 826

4 628

+198

440

493

-53

5 844

5 562

+282

Małopolskie

4 882

4 973

-91

335

365

-30

6 355

6 373

-18

Mazowieckie

3 188

3 346

-158

569

565

+4

3 982

4 202

-220

Opolskie

1 191

1 348

-157

150

163

-13

1 536

1 725

-189

Podkarpackie

2 380

2 229

+151

295

250

+45

3 000

2 726

+274

Podlaskie

1 226

1 361

-135

200

215

-15

1 572

1 742

-170

Pomorskie

3 214

3 262

-48

307

276

+31

4 272

4 362

-90

Śląskie

7 046

6 379

+667

511

513

-2

8 703

7 814

+889

Świętokrzyskie

2 172

2 171

+1

221

242

-21

2 813

2 719

+94

Warmińsko-mazurskie

1 997

1 907

+90

315

270

+45

2 498

2 492

+6

Wielkopolskie

4 910

5 071

-161

540

525

+15

6 435

6 495

-60

Zachodnio-pomorskie

2 034

2 057

-23

235

243

-8

2 683

2 551

+132

KSP Warszawa*

3 187

3 459

-272

398

340

+58

3 770

4 043

-273

Ogółem

51069

51078

-9

5712

5640

+72

64661

63900

+761

* KSP wraz z podległymi Komendami Powiatowymi Policji

2.      Rytm wypadków drogowych w 2004 r.

W 2004 r. najwięcej wypadków miało miejsce w październiku, sierpniu i lipcu.  W październiku i sierpniu liczba wypadków drogowych wynosiła 9,8%, a w lipcu 9,6% ogółu zdarzeń. Duża liczba wypadków w miesiącach letnich oraz jesiennych jest zjawiskiem obserwowanym od kilku lat. Niewątpliwie za jedną z przyczyn uznać można znacznie zwiększone natężenie ruchu w okresie wakacyjnym oraz pogorszenie się warunków atmosferycznych w okresie jesiennym. Natomiast najmniejszą liczbę wypadków zarejestrowano w styczniu i lutym. Jako przyczynę takiego stanu rzeczy uznać można fakt, że uczestnicy ruchu drogowego mają świadomość możliwości pojawienia się niekorzystnych warunków drogowych (oblodzenie, opady śniegu, itp.). Ponadto ciężka sytuacja panująca na drodze „wymusza” w pewien sposób zwiększenie uwagi i powoduje, że kierujący pojazdami zachowują się bardziej ostrożnie.

 

Miesiące

Wypadki

Zabici

Ranni

2004r.

2003r.

2004r.

2003r.

2004r.

2003r.

Styczeń

3 307

3 501

308

383

4 160

4 334

Luty

3 354

2 777

326

246

4 210

3 502

Marzec

3 405

3 065

381

349

4 113

3 865

Kwiecień

3 962

3 516

377

360

5 045

4 426

Maj

4 203

4 600

427

415

5 402

5 750

Czerwiec

4 547

4 922

434

483

5 985

6 227

Lipiec

4 881

4 924

540

564

6 340

6 435

Sierpień

5 007

4 915

596

555

6 665

6 419

Wrzesień

4 600

4 871

565

573

5 838

5 996

Październik

5 026

4 939

652

625

6 214

6 028

Listopad

4 265

4 363

558

541

5 118

5 295

Grudzień

4 512

4 685

548

546

5 571

5 623

R a z e m

51 069

51 078

5 712

5 640

64 661

63 900

 

Tendencja wypadków w 2004 r.

Miesiące

Wypadki

Zabici

Ranni

2004

2003=100%

2004

2003=100%

2004

2003=100%

Styczeń

3 307

94,5

308

80,4

4 160

96,0

Luty

3 354

120,8

326

132,5

4 210

120,2

Marzec

3 405

111,1

381

109,2

4 113

106,4

Kwiecień

3 962

112,7

377

104,7

5 045

114,0

Maj

4 203

91,4

427

102,9

5 402

93,9

Czerwiec

4 547

92,4

434

89,8

5 985

96,1

Lipiec

4 881

99,1

540

95,7

6 340

98,5

Sierpień

5 007

101,9

596

107,4

6 665

103,8

Wrzesień

4 600

94,4

565

98,6

5 838

97,4

Październik

5 026

101,7

652

104,3

6 214

103,1

Listopad

4 265

97,7

558

103,1

5 118

96,6

Grudzień

4 512

96,3

548

100,4

5 571

99,1

 Dzieląc wypadki drogowe na poszczególne dni tygodnia, najwięcej zdarzeń oraz największą liczbę osób zabitych i rannych odnotowano pod koniec tygodnia, tj.   w piątki (16,3% ogółu) i soboty (15,1% ogółu) oraz w poniedziałki (14,3% ogółu). Natomiast w niedziele – które są dniami wzmożonego ruchu związanego z powrotami z weekendowego wypoczynku – to dni, w których odnotowano najmniej wypadków drogowych (12,7 % ogółu). Przyczyną tego stanu może być zmniejszenie się ruchu na obszarach zabudowanych (gdzie zanotowano 71,9% wszystkich wypadków) i przeniesieniu go poza ten obszar, zwłaszcza w godzinach popołudniowych i wczesnowieczornych. To z kolei powoduje tak duże zagęszczenie pojazdów, że dochodzi do znacznego uspokojenia ruchu.

 Zarówno w 2004 r. jak i w latach poprzednich największe nasilenie wypadków wystąpiło w godzinach 16 – 19, a szczególnie między godz. 16 a 18, czyli w okresie bardzo dużego natężenia ruchu w związku z powrotami z pracy. W godzinach 16 – 19 najwięcej osób zostało rannych, natomiast najwięcej osób zginęło w przedziale czasowym między godzinami 17 i 21. Najmniej wypadków odnotowano w godzinach 24 –5, w tym czasie również najmniej osób zostało rannych oraz poniosło śmierć.

Na występowanie wypadków drogowych wpływ mają także warunki atmosferyczne oraz oświetlenie, przy czym ten ostatni czynnik jest uzależniony od pory dnia i pory roku. Podobnie jak w roku 2003 najwięcej, bo 32 858, tj. 64,3% wypadków, wydarzyło się przy dobrych warunkach atmosferycznych. Tłumaczyć można to tym, że takie warunki atmosferyczne powodują obniżenie uwagi uczestników ruchu, skłaniają np. do rozwijania większej prędkości przez kierujących pojazdami oraz niezachowania należytej ostrożności podczas wykonywania manewrów.

 3.      Miejsca powstawania wypadków drogowych

W 2004 r. zdecydowana większość wypadków, czyli 36 694 wydarzyły się na obszarze zabudowanym, zginęło w nich 2 755 osób, a 44 372 zostały ranne. Poza obszarem zabudowanym zaistniało 14 375 wypadków. W ich wyniku zginęło 2 957 osób,  a rany odniosło  20 289 uczestników ruchu. Procentowo podział wypadków ze względu na rodzaj obszaru występowania przedstawia się następująco:

Miejsce powstawania wypadków drogowych

Miejsce zdarzenia

Wypadki

Zabici

Ranni

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

%

prosty odcinek drogi

29 381

57,5

3 891

68,1

35 555

55,0

niebezpieczny zakręt

4 991

9,8

746

13,1

7 579

11,7

niebezpieczny zjazd

220

0,4

23

0,4

295

0,5

wierzchołek wzniesienia

196

0,4

38

0,7

263

0,4

rejon skrzyżowania

4 507

8,8

310

5,4

5 336

8,3

skrzyżowanie

dróg równorzędnych

600

1,2

42

0,7

770

1,2

z drogą z pierwszeństwem

10 835

21,2

654

11,4

14 415

22,3

o ruchu okrężnym

338

0,7

8

0,1

447

0,7

 

W innych charakterystycznych miejscach występowania wypadków najwięcej, czyli 10,8% zanotowano na przejściach dla pieszych,  3,6% na poboczu a 2,5% przy wyjeździe z posesji.

 

Wypadki drogowe według rodzaju drogi

Rodzaj drogi

Wypadki

Zabici

Ranni

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

%

Autostrada

215

0,4

42

0,7

318

0 5

Droga ekspresowa

114

0,2

26

0,5

166

0 3

O dwóch jezdniach jednokierunkowych

6 636

13,0

546

9,6

8 257

12 8

Droga

jednokierunkowa

1 313

2,6

47

0,8

1 507

2 3

dwukierunkowa, jednojezdniowa

42 789

83,8

5 051

88,4

54 411

84 2

 

Koncentracja większości wypadków na prostych odcinkach dróg jednojezdniowych - dwukierunkowych oraz powiązanie tego z najczęstszymi przyczynami wypadków powodowanych przez kierujących (niedostosowanie prędkości do warunków ruchu, nieprawidłowe wykonywanie manewrów) świadczy o niedostosowaniu polskiej infrastruktury drogowej do wzrastającego natężenia ruchu. Brak postępu w tej dziedzinie może być jednym z istotniejszych czynników wpływających na utrzymywanie się niskiego stanu bezpieczeństwa w ruchu drogowym w Polsce.

4.      Rodzaje wypadków

Spośród wszystkich rodzajów wypadków drogowych, na pierwsze miejsce wysuwają się zdarzenia, które zakwalifikować można do kategorii „zderzenie się pojazdów w ruchu”. W 2004 r. wypadków takich było 23 446 co stanowiło 45,9% ogółu. W zdarzeniach tych śmierć poniosło 2 364 osób (41,4% wszystkich zabitych), a rannych zostało 33 797 osób (52,2% ogółu rannych).

Następnym, najczęściej występującym rodzajem wypadku, było „najechanie na pieszego”. Takich zdarzeń w 2004 r. było 16 575 (32,5%), w ich wyniku zginęło 1 969 osób (34,5%), a  15 707  zostały ranne (24,3%).

 

Rodzaje wypadków drogowych

Rodzaj zdarzenia

Wypadki

Zabici

Ranni

Ogółem

100%

Ogółem

100%

Ogółem

100%

Zderzenie się pojazdów w ruchu

czołowe

6 220

12,2

1 087

19,0

10 497

16,2

boczne

12 164

23,8

913

16,0

16 703

25,8

tylne

5 062

9,9

364

6,4

6 597

10,2

Najechanie

na pieszego

16 575

32,5

1 969

34,5

15 707

24,3

na unieruchomiony pojazd

561

1,1

55

1,0

728

1,1

na drzewo, słup

5 628

11,0

932

16,3

8 004

12,4

na zaporę kolejową

5

0,0

0

-

5

0,0

na dziurę, wybój garb

63

0,1

2

0,0

79

0,1

na zwierzę

107

0,2

10

0,2

152

0,2

Wywrócenie się pojazdu

2 712

5,3

203

3,6

3 821

5,9

Wypadek z pasażerem

629

1,2

53

0,9

787

1,2

Inne rodzaje

1 343

2,6

124

2,2

1 581

2,4

 

5.      Sprawcy wypadków drogowych

5.1.         Kierujący pojazdami

Wśród czynników mających decydujący wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego człowiek – droga – pojazd, jako czynnik sprawczy wypadków, na pierwsze miejsce zdecydowanie wysuwa się człowiek. To właśnie zachowanie się poszczególnych grup użytkowników dróg generalnie wpływa na powstawanie wypadków drogowych. Inne czynniki miały zdecydowanie mniejsze znaczenie.

Przyczyny wypadków drogowych w 2004 r.

Przyczyny wypadków

Wypadki

Zabici

Ranni

2004

2003= 100%

2004

2003=100%

2004

2003=100%

Z winy kierującego

41 605

100,5

4 301

98,1

55 915

101,9

Z winy pieszego

8 041

95,2

1 144

107,5

7 160

93,4

Z winy pasażera

136

107,9

9

112,5

141

109,3

Z innych przyczyn

1 035

113,4

198

132,9

1 202

113,9

Współwina uczestników ruchu

244

114,5

58

156,8

236

114,0

W 2004 r. znaczącą większość wypadków spowodowali kierujący pojazdami, byli oni sprawcami
41 605 wypadków (co daje 81,5% ogółu), w wyniku tych zdarzeń śmierć poniosły 4 301 osoby, a
55 915 zostało rannych. Głównymi przyczynami wypadków było: niedostosowanie prędkości do warunków ruchu (12 082 wypadki), nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu (9444 wypadki), a także nieprawidłowe wykonywanie takich manewrów jak: wyprzedzanie, omijanie, wymijanie (4 703 wypadki).

Przyczyny wypadków spowodowanych przez kierujących

Wypadki z winy kierującego

Wypadki

Zabici

Ranni

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

%

Niedostosowanie prędkości do warunków ruchu

12 082

29,1

1 645

38,4

17 889

32,1

Nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu

9 944

24,0

627

14,6

13 761

24,7

Nieprawidłowe wyprzedzanie

2 978

7,2

432

10,1

4 289

7,7

Nieprawidłowe

omijanie

986

2,4

95

2,2

1 091

2,0

wymijanie

739

1,8

125

2,9

1 051

1,9

przejeżdżanie przejść dla pieszych

3 370

8,1

183

4,3

3 485

6,3

skręcanie

1 752

4,2

122

2,8

2 154

3,9

zatrzymanie, postój pojazdu

48

0,1

3

0,1

55

0,1

cofanie

837

2,0

31

0,7

852

1,5

Jazda po niewłaściwej stronie drogi

1 185

2,9

219

5,1

1 711

3,1

Wjazd przy czerwonym świetle

598

1,4

32

0,7

821

1,5

Nieprzestrzeganie innych znaków i sygnałów

113

0,3

11

0,3

136

0,2

Brak bezpiecznej odległości między pojazdami

1 812

4,4

48

1,1

2 438

4,4

Gwałtowne hamowanie

123

0,3

5

0,1

167

0,3

Jazda bez wymaganego oświetlenia

139

0,3

28

0,7

163

0,3

Zmęczenie, zaśnięcie

459

1,1

96

2,2

708

1,3

Ograniczenie sprawności psychomotorycznej

524

1,3

55

1,3

666

1,2

Największa liczba sprawców wśród kierujących występuje w przedziale wiekowym 25 – 39 lat. Niemniej jednak, szczególną uwagę należałoby zwrócić na kierowców - sprawców wypadków  w wieku 18 – 24 lata, czyli na grupę „młodych kierowców”. Niejednokrotnie cechuje ich brawura, a jednocześnie nie posiadają oni dużego doświadczenia w kierowaniu pojazdami. Problem ten występuje także w innych państwach europejskich i uznawany jest, obok przekraczania prędkości i jazdy po użyciu alkoholu lub narkotyków, za jeden z najpoważniejszych czynników oddziaływujących na stan bezpieczeństwa w ruchu drogowym, tzw. „young drivers problem” .

Kierujący pojazdami najczęściej powodowali wypadki drogowe w okresie od maja do grudnia. Najwięcej wypadków kierujący spowodowali w sierpniu – 4 278 (10,3% ogółu wypadków spowodowanych przez kierujących).

Wypadki spowodowane przez kierujących w zestawieniu miesięcznym

Miesiące

Wypadki

Zabici

Ranni

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

41 605

100,0

4 301

100,0

55 915

100,0

Styczeń

2 619

6,3

232

5,4

3 521

6,3

Luty

2 657

6,4

232

5,4

3 550

6,3

Marzec

2 627

6,3

272

6,3

3 403

6,1

Kwiecień

3 187

7,7

295

6,9

4 307

7,7

Maj

3 501

8,4

345

8,0

4 724

8,4

Czerwiec

3 830

9,2

347

8,1

5 276

9,4

Lipiec

4 224

10,2

441

10,3

5 720

10,2

Sierpień

4 278

10,3

486

11,3

5 970

10,7

Wrzesień

3 795

9,1

423

9,8

5 091

9,1

Październik

4 061

9,8

491

11,4

5 355

9,6

Listopad

3 284

7,9

376

8,7

4 270

7,6

Grudzień

3 542

8,5

361

8,4

4 728

8,5

 5.2.         Piesi

Kolejną grupą sprawców wypadków drogowych są piesi. W 2004 r. spowodowali oni 8 041 zdarzeń, w wyniku których śmierć poniosły 1 144 osoby, a rany odniosło  7 160 uczestników ruchu.

Najczęstszą przyczyną było: nieostrożne wejście na jezdnię – 4 454 wypadki, (tj. 55,3% wszystkich zdarzeń spowodowanych przez pieszych), nieprawidłowe przekraczanie jezdni -  1 030 wypadków oraz przekraczanie jezdni w miejscu niedozwolonym – 598 wypadków. W większości ofiarami śmiertelnymi w tego typu wypadkach byli właśnie piesi. W porównaniu do 2003 r. zanotowano większą liczbę osób zabitych w  wypadkach spowodowanych przez pieszych o 80 osób.

 Główne przyczyny wypadków spowodowanych przez pieszych

Przyczyny wypadków

Wypadki

Zabici

Ranni

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

8 041

100,0

1 144

100,0

7 160

100,0

Stanie na jezdni, leżenie

431

5,4

202

17,7

239

3,3

Chodzenie nieprawidłową stroną jezdni

309

3,8

84

7,3

242

3,4

Wejście na jezdnie przy czerwonym świetle

568

7,1

37

3,2

550

7,7

Nieostrożne wejście na jezdnię

przed jadącym pojazdem

3 622

45,0

510

44,6

3 230

45,1

zza pojazdu, przeszkody

832

10,3

51

4,5

810

11,3

Nieprawidłowe przekraczanie jezdni

zatrzymywanie, cofanie

55

0,7

8

0,7

49

0,7

przebieganie

975

12,1

91

8,0

912

12,7

Przekraczanie jezdni w miejscu niedozwolonym

598

7,4

84

7,3

538

7,5

Chodzenie po torowisku

17

0,2

5

0,4

12

0,2

Wskakiwanie do pojazdu w ruchu

21

0,3

3

0,3

18

0,3

Dzieci do lat 7

zabawa na jezdni

10

0,1

2

0,2

9

0,1

wtargnięcie na jezdnię

352

4,4

22

1,9

336

4,7

Inne

251

3,1

45

3,9

215

3,0

Spośród grup wiekowych pieszych – sprawców wypadków, najwięcej wypadków, bo 2 096, tj. 26,3% spowodowały osoby w wieku 40 – 59 lat. Zginęło w nich 447  osób, a 1 703 zostały ranne. Na uwagę zasługuje fakt, że w grupie najmłodszych 0 – 17 lat nastąpił spadek liczby wypadków przy jednoczesnym wzroście liczby osób zabitych i spadku osób rannych.

Piesi uczestnicy ruchu najczęściej powodują wypadki w okresie jesienno - zimowym.  W miesiącach: październik, listopad, grudzień spowodowali oni 2 504 wypadki drogowe (31,2%). Zginęły w nich 454 osoby, a 2 128 zostało rannych. Jako jeden z czynników wpływających na taki rozkład wypadków uznać można znacznie pogorszone warunki atmosferyczne panujące w tym okresie, a zwłaszcza szybko zapadający zmierzch. Wtedy to piesi uczestnicy ruchu stają się gorzej widoczni, co w połączeniu z brakiem ostrożności (tak pieszych jak i kierujących) skutkuje wzrostem liczby wypadków  w tym okresie.

6.      Wypadki z powodu niesprawności technicznej pojazdu

Od kilku lat liczba wypadków, w których za główną przyczynę uznano zły stan techniczny pojazdów utrzymuje się na stosunkowo niskim poziomie. W 2002 r. zaistniały 22 takie wypadki, w roku 2003– 16, a 2004 r.–14, w ich wyniku śmierć poniosły 1 osoba, a 15 odniosło obrażenia ciała.

Wypadki z powodu niesprawności technicznej pojazdu

Braki techniczne

Wypadki

Zabici

Ranni

Ogółem

14

1

15

usterki układu hamulcowego

3

-

4

usterki układu kierowniczego

2

-

2

usterki w układzie zawieszenia

3

-

3

braki w ogumieniu

1

-

1

inne usterki

5

1

5

Właściwy stan techniczny pojazdów, a zwłaszcza układów konstrukcyjnych mających zdecydowany wpływ na bezpieczeństwo, jest szczególnie ważny w przypadku pojazdów przewożących większą liczbę osób. Dlatego też, w okresie wakacyjnym, policja prowadzi wzmożone działania kontrolne, podczas których ujawnia ewentualne braki techniczne takich pojazdów.

 7.      Nietrzeźwi sprawcy wypadków drogowych

W 2004 roku nietrzeźwi uczestniczyli w 6 929 wypadkach drogowych, śmierć w nich poniosło 837 osób, a 8 450 odniosło obrażenia ciała.

Wypadki drogowe i ich skutki z udziałem nietrzeźwych uczestników ruchu w układzie województw*

Województwa

Wypadki

Zabici*

Ranni*

Ogółem

%

Ogółem

%

Ogółem

%

Dolnośląskie

439

6,3

35

6,2

340

6,4

Kujawsko – pomorskie

233

3,4

11

2,0

190