|
|
STAN
BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO
ORAZ
DZIAŁANIA
REALIZOWANE W TYM ZAKRESIE
W 2006 r.
|
Sprawozdanie: Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania
realizowane w tym zakresie w 2006 r. |
więcej ... |
Wprowadzenie
W 2006 r. w Polsce miało miejsce prawie 47
tys. wypadków drogowych, w których zginęły 5 243 osoby, 59 123 zostało
rannych, czyli w sumie ofiarami stały się 64 364 osoby. Te liczby – oraz
ogromne społeczne, ekonomiczne i ludzkie konsekwencje, jakie reprezentują –
wymagają nadania temu problemowi odpowiedniego priorytetu politycznego i
podejmowania intensywnych działań
w obszarze poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Płacimy zbyt dużą cenę za
korzystanie
z naszych dróg.
W Polsce, mimo pewnej poprawy zanotowanej w ostatnich latach, zagrożenie
zdrowia i życia użytkowników transportu drogowego jest nadal wysokie.
Głównymi przyczynami tej sytuacji są: niska kultura jazdy i powszechne
lekceważenie przepisów ruchu drogowego (zwłaszcza tych dotyczących prędkości
jazdy, zakazu jazdy po użyciu alkoholu i obowiązku stosowania urządzeń
ochronnych podczas jazdy samochodem), ale także niska jakość infrastruktury
drogowej (nieprzystające do obecnych standardów bezpieczeństwa ruchu
drogowego i poziomu wiedzy rozwiązania projektowe, przejścia dróg
tranzytowych przez miasta i miejscowości, niebezpieczne skrzyżowania i
przejścia dla pieszych, niepodatne otoczenie drogi) oraz mało skuteczny
nadzór nad ruchem.
Czasy kiedy uznawano, że wypadki są nieuniknionym skutkiem ubocznym
transportu dawno już minęły, a postęp jakiego dokonały takie kraje, jak
Szwecja, Wielka Brytania, czy Holandia – państwa, które ciężko pracowały
przez wiele lat na rzecz poprawy stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego (brd)
– ukazał nam kierunki, które należało przyjąć. Unia Europejska mocno
zaangażowała się w walkę z zagrożeniami, jakie niesie ze sobą ruch drogowy i
w opublikowanej
w 2001 r. Białej Księdze zatytułowanej „Europejska polityka transportowa do
roku 2010: czas na decyzje” znaczną uwagę zwróciła na brd. Wspólnota
postawiła sobie ambitny cel zmniejszenia
o połowę liczby zabitych w wypadkach drogowych do 2010 r.
W 2003 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Bezpieczeństwa Ruchu
Drogowego Unii Europejskiej,
w którym zwraca uwagę, że odosobnione inicjatywy na rzecz poprawy brd nie
sprawdzają się,
a bezpieczeństwo ruchu drogowego potrzebuje skoordynowanego podejścia na
wszystkich szczeblach. Należy więc ustanowić szczegółowe cele, które będą
podlegać okresowej ocenie oraz zidentyfikować środki, które pozwolą na
osiągnięcie sukcesu. W tym samym dokumencie Komisja zaleca opracowanie
planów strategicznych oraz podaje wskazówki, które powinny umożliwić ich
stworzenie.
Wychodząc naprzeciw dążeniom społeczeństwa do zwiększenia nacisku na ochronę
życia, zdrowia i mienia w ruchu drogowym oraz realizując zalecenia Komisji
Europejskiej opracowano Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
GAMBIT 2005. W dniu 19 kwietnia 2005 r. Rada Ministrów przyjęła Program
„GAMBIT 2005”, jako program działań prewencyjnych w Polsce na rzecz poprawy
brd w latach 2005 – 2007 – 2013. W Programie tym przyjęto, że w 2013 r.
liczba śmiertelnych ofiar w transporcie drogowym nie może przekroczyć
poziomu 2 800 osób, a w 2020 roku – 1 500. Następnie w dniu 14 września 2006
r. Rada Ministrów przyjęła „Program Realizacyjny BRD na lata 2006 - 2007”,
który jest częścią realizacyjną Programu GAMBIT 2005
i stanowi pierwszy etap realizacji Strategii BRD do 2013 r. Realizację
części zadań rozpoczęto
w 2005 i 2006 r.
Polskie dążenia są zasadniczo zbieżne z unijnymi pod kątem podejścia do
zagadnienia bezpieczeństwa ruchu, kierunków działań i priorytetów
realizacji, które zawarte są w Krajowym Programie Bezpieczeństwa Ruchu
Drogowego GAMBIT 2005. Powyższe programy stanowią kierunki polskiej polityki
brd na kilka najbliższych lat i pozwalają na integralne oraz konsekwentne
podejście do tego obszaru. Jest to znaczący krok do przodu w walce
administracji publicznej
z wypadkami drogowymi.
Za zmagania z wypadkami drogowymi i ich konsekwencjami są wspólnie
odpowiedzialni wszyscy obywatele, a cała administracja ma swój udział w
procesie poprawy brd. Teraz mamy wyjątkową okazję, aby zademonstrować swój
potencjał i zmobilizować wszystkie siły do prac na rzecz polepszenia
sytuacji na polskich drogach. Sukces lub niepowodzenie będą wpływać na nas
wszystkich ponieważ jest to obszar, który dotyczy każdego obywatela naszego
społeczeństwa.
Podsumowanie i wnioski
Działania podjęte w
2006 r. przez podmioty reprezentowane w Krajowej Radzie Bezpieczeństwa Ruchu
Drogowego zmniejszyły liczbę wypadków drogowych (o ponad 1 200), co można uznać
za istotny postęp w porównaniu z rokiem 2005. Udało się również zmniejszyć
liczbę śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. Mimo tego nie zostały zrealizowane
w pełni założenia Krajowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego GAMBIT 2005,
w którym przewidywano, że w wyniku podjęcia wskazanych działań liczba zabitych w
wyniku zdarzeń drogowych wyniesie w 2006 r.
4 550 osób.
W 2006 r. nastąpił niestety dalszy, znaczny wzrost liczby ujawnionych przypadków
kierowania pojazdami pod wpływem alkoholu (w stanie po użyciu oraz w stanie
nietrzeźwości). Wzrost tej liczby jest szczególnie niepokojący, gdyż od kilku
lat utrzymuje się taka tendencja, a wypadki powodowane pod wpływem alkoholu
charakteryzują się z reguły dużą ciężkością (liczba zabitych na 100 wypadków). Z
jednej strony ta wzrostowa tendencja może wprawdzie świadczyć
o wzroście wykrywalności tego naruszenia dzięki wzmożonym działaniom Policji,
ale z drugiej strony wskazuje, że określone prawem sankcje i oddziaływanie na
świadomość kierowców poprzez kampanie społeczne nie spełniają jeszcze w sposób
wystarczający swojej roli. Prowadzone działania, mimo ich intensywności oraz
podjęcia bardziej zdecydowanych kroków przez resort sprawiedliwości, nie
odstraszają dostatecznie kierowców i nie motywują ich do zaniechania prowadzenia
pojazdu pod wpływem alkoholu.
Nadal wzrasta znacząco liczba materiałów informacyjnych i imprez promujących
bezpieczne zachowania w ruchu drogowym. Część z nich powstała z inicjatywy
Sekretariatu KRBRD, ale należy przyznać, że coraz częściej spotykamy się z
działaniami ze strony fundacji i organizacji pozarządowych, które zwracają się
do nas o merytoryczne wsparcie swoich prac. Wzmocniono znacznie kontakty z
różnymi mediami współpracując przy opracowywaniu cyklicznych artykułów
i audycji dotyczących szeroko rozumianego bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz
działań KRBRD.
Na arenie międzynarodowej, zwłaszcza w Unii Europejskiej, pojawiają się obok
dotychczas funkcjonujących nowe, formalne i nieformalne, organizacje podejmujące
tematykę poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Niestety ich działania są w
dużej mierze nieskoordynowane
i w pewnym momencie mogą zaburzyć proces wspólnego dążenia do ograniczenia
liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych, gdyż nie będzie wykorzystywany
efekt synergii.
Aby nadal poprawiać stan bezpieczeństwa ruchu drogowego należy konsekwentnie
realizować działania wskazane w Programie GAMBIT 2005 oraz Programie
Realizacyjnym na lata 2006 – 2007, czyli:
-
nieustannie
edukować społeczeństwo w kierunku zmiany zachowań w ruchu drogowym przy
wykorzystaniu kampanii medialnych i przy współpracy
z instytucjami pozarządowymi, fundacjami, firmami ubezpieczeniowymi itp.;
-
wzmocnić
społeczną świadomość nieuchronności kar za nieprzestrzeganie przepisów ruchu
drogowego poprzez przyspieszenie działań penalizacyjnych oraz wykorzystanie
w większym stopniu określonych prawem sankcji;
-
kontynuować
szkolenia specjalistów i pracowników różnych szczebli zajmujących się
zagadnieniami bezpieczeństwa ruchu drogowego;
a ponadto:
-
wpływać na
zwiększanie woli politycznej w obszarze poprawy stanu brd oraz na
przekonanie społeczeństwa o konieczności podjęcia działań dla ochrony
zdrowia
i życia obywateli;
-
kontynuować
działania nad opracowaniem systemowej podstawy finansowania zadań na rzecz
poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego;
-
kontynuować
dynamiczne kontrole Policji, szczególnie z wykorzystaniem urządzeń do
automatycznego pomiaru prędkości pojazdów;
-
poświęcić
większą uwagę działaniom na rzecz niechronionych użytkowników dróg;
-
kontynuować
działania związane z uspokojeniem ruchu, likwidacją miejsc niebezpiecznych
oraz monitoringiem ruchu;
-
propagować
korzystanie z alternatywnych środków transportu, w tym z transportu
zbiorowego;
-
nadal dążyć do
rozbudowywania przy drogach krajowych sieci bezpiecznych parkingów dla
samochodów ciężarowych umożliwiających m.in. przeprowadzanie kontroli przez
Inspektorów Transportu Drogowego;
-
kontynuować
realizację Regionalnych Programów Poprawy BRD i zachęcać do ich tworzenia aż
do szczebla powiatu i gminy;
-
w dalszym ciągu
promować działania na rzecz poprawy brd wykorzystując osoby o wysokim
autorytecie politycznym, medialnym i społecznym;
-
wykorzystywać w
większym zakresie opracowania, projekty i zalecenia polskich oraz
zagranicznych jednostek naukowo-badawczych i instytucji (ITS, IBDiM, CEMT,
OECD)
z uwzględnieniem możliwości ich formalnego i technicznego wdrożenia w
Polsce.
Sprawozdanie: Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane
w
tym zakresie w 2006 r.
|